Rabu, 25 November 2020

DAN MALAM APABILA IA BERLALU - Sasterawan Negara Abdullah Hussain


 

Melihat tajuk novel ini hamba seperti merasakan ia diambil daripada terjemahan ayat Al-Quran. Telahan hamba itu benar apabila membuka helaian awal, terpapar terjemahan ayat daripada surah Al-Fajr ayat 1-5. Bab awal novel ini telah mula mendatangkan rasa tanda tanya serta misteri kepada pembaca apabila penulis memulakan cerita dengan watak Zaman yang tiba-tiba tersedar daripada tidur dan mendapati dirinya berada dalam sebuah gua yang berada dalam sebuah hutan tebal. Tandatanya Zaman terhadap bagaimana keberadaannya di dalam hutan itu akan membuatkan kita sendiri tak sabar-sabar untuk mengetahui kisah yang selanjutnya. Zaman berusaha untuk mencari jalan keluar dari hutan tersebut di samping usaha untuk mengisi temboloknya yang lapar. Watak Zaman digambarkan sebagai seorang yang taat kepada Allah kerana walaupun berada dalam keadaan kepayahan di tengah hutan, namun tanggungjawab beliau terhadap Allah tetap dilakukan dengan penuh rasa redha.

Dtemui pengsan di tepi hutan, Zaman diselamatkan oleh sebuah keluarga sikh. Keluarga yang terdiri daripada sepasang suami isteri bersama tiga anak mereka - dua lelaki dan seorang perempuan tinggal di sebuah rumah dengan ketua keluarganya menternak lembu dan menjual susunya di bandar. Amat menakjubkan apabila keluarga ini membaca akhbar Utusan Melayu! Utusan Melayu adalah akhbar berbahasa Melayu yang bertulis dalam tulisan Jawi. Mereka menguasai tulisan tersebut serta membaca akhbar Melayu kerana merasakan sebagai rakyat Malaysia mereka patut berasimilasi dengan budaya Melayu dan itu semua boleh didapati dengan membaca akhbar tersebut. Ketua keluarganya Encik Manjit nampak begitu patriot sekali. Beliau bahkan mempunyai senaskhah tafsir Al-Quran yang diletakkan di dalam bilit anaknya, Amrit. Zaman telah diberikan rawatan sebaiknya dan dilayan dengan penuh tanggungjawab. Keluarga berkenaan juga memberikan bantuan sebaiknya dan membenarkan Zaman untuk menunaikan solat di rumah mereka. Keberadaan Zaman di rumah berkenaan walaupun sekejap - hanya satu malam sahaja, telah melahirkan satu ikatan yang kuat sehinggakan keluarga mereka merasakan mereka bagaikan telah lama kenal dengan Zaman.

Zaman mengisahkan bahawa beliau sebelum itu datang dari Kampung Cahaya membuatkan Manjit keliru memandangkan beliau tidak tahu lokasi kampung berkenaan walaupun mengetahui setiap ceruk lembah Klang. Ia akan membuatkan pembaca turut berfikir barangkali Zaman sebelum itu berada di sebuah kampung bunian. Zaman dibantu oleh Manjit untuk mencari keluarganya namun tidak berjumpa. Zaman kemudian diturunkan di kawasan Masjid Golden Triangle kerana dikatakan keluarga Zaman pernah tinggal di kawasan berkenaan.

Secara kebetulan ketika itu akan diadakan majlis perdebatan antara kumpulan nihilisme - satu kumpulan yang tidak percayakan Tuhan dengan Imam masjid Golden Triangle. Dengan tidak disangka-sangka Zaman menjadi wira dalam majlis perdebatan berkenaan. Watak zaman nampak dominan serta kelihatan seperti protagonis atau hero sehingga ke peringkat ini sahaja. Selepas itu watak beliau hanya sekali sekala muncul. Membaca keseluruhan novel ini jelas bahawa novel ini hampir seperti tidak ada hero. Penulis mengungkapkan pelbagai isu yang hangat berlaku sekitar sebelum dan awal millennium. Antara isu yang dikenalpasti adalah kumpulan manusia yang tidak percayakan Tuhan, manusia yang mencari-cari kebenaran, black metal, korupsi, isu Tuhan mencarut, politik yang menggunakan agama, ahli agama yang berkelakuan sumbang, rusuhan disebabkan agama, fitnah-memfitnah, bersumpah dengan Al-Quran di dalam tempat ibadat, penerimaan orang bukan Islam terhadap keluarga mereka yang memeluk Islam dan banyak lagi.Cara penulisan sebegini mengingatkan hamba kepada novel Orang Kota Bharu. Jika Orang Kota Bharu mengungkapkan keadaan di Kota Bharu sekitar 50an hingga 70an, maka novel ini membayangkan suasana negara sekitar 1998-2005.

Semua isu-isu berkenaan diungkapkan melalui watak-watak atau peristiwa di dalam novel ini. Apabila membicarakan tentang isu mereka yang tidak percayakan Tuhan, penulis mengadakannya dalam bentuk perdebatan manakala bagi isu suara perempuan itu aurat atau kedudukan wanita dalam Islam, penulis mengadakannya dalam bentuk forum. Bagi kedua-dua perkara ini seseorang memerlukan pengetahuan yang mendalam untuk mengupas isu berkenaan. Penulis sememangnya menjadikan novel ini sebagai satu dakwahnya kepada masyarakat. Justeru penjelasan isu-isu berkaitan dibuat secara terperinci melalui penyampaian yang santai oleh watak-wataknya. Dalam hal ini penulis akan membuat notakaki menjelaskan dari mana point-point di ambil. Bahkan dalam banyak lagi di tempat-tempat lain penulis memuatkan nota-nota kaki. Contohnya apabila penulis menggambarkan satu perlakuan atau pengucapan watak-wataknya, beliau akan meletakkan nota kaki ayat atau hadith yang berkaitan. Boleh juga hamba katakan bahawa novel ini adalah kesinambungan novel Imam memandangkan corak penulisannya yang hampir sama di samping beberapa kaitan antara watak yang dipaparkan.


Nota: Buku ini dipinjam daripada perpustakaan Institut Latihan Kementerian Kesihatan Malaysia Sungai Buloh.

Tiada ulasan:

Catat Ulasan

UJANG & APO? BUMPER NEW-STALGIA SANTET

  Fuhhh lain macam edisi kali ini, macam kitab khas sihir pula. Ujang & Apo? bumper new-stalgia kali ini hadir dengan kulit depan yang l...